Câu 1: Tâm lý học quản lý là gì? Anh (Chị) hãy phân tích tính chất và cơ cấu của tâm lý học quản lý? Cần lưu ý vấn đề gì trong hoạt động quản lý của nhà quản trị?

F Tâm lý học quản lý là một ngành cùa khoa học tâm lý. Nó nghiên cứu đặc điểm tâm lý của con người trong hoạt động quản lý, đề ra, kiến nghị và sử dụng các nhân tố khi xây dựng và điều hành các hệ thống xã hội.

T Tính chất của hoạt động quản lý

- Trước hết là hoạt động tổ chức, hưởng dẫn, sừ dụng, điểu khiến con người. Trong hoạt động này, nhà quản trị phải phối hợp hoạt động cùa các thành viên, tổ chức cho họ hoạt động nhằm đạt được mục đích của đơn vị. Hoạt động quản trị kinh doanh cũng là hoạt động sử dụng, đánh giá điều khiển con người.

- Nhà quản trị phải hiểu được tính chất về đạo đức, tài năng, tính tình và các đặc điểm khác của các thành viên để sử dụng họ vào đúng những công việc phù hợp vói họ phát huy khả năng của họ cũng như đem lại lợi ích cao nhất cho tập thề. Nhà quản trị phải đánh giá đúng khả năng cũng như kết quả hoạt động của họ từ đó có cách đối xử khéo léo phù hợp.

- Trong hoạt động quản trị kinh doanh còn phức tạp hơn, đó là hoạt động phụ thuộc vào kinh tế thị trường nhưng cũng dễ bị chi phối bởi sự may mắn hay rủi ro, là hoạt động phải đảm bảo có lợi nhuận nhưng cùng phải mang tính nhân bản. Hoạt động này cũng luôn luôn phải tuân theo các quy luật tâm lý con người nhưng lại phải đảm bảo chữ tín trong mọi quan hệ giao dịch. Nhà quản trị kinh doanh, thương mại phải rất nhạy cảm, tinh tế, linh hoạt, năng động, phải giàu kinh nghiệm, hiểu đời và nảm vững kiến thức kinh doanh thương mại.

Tóm lại: Từ những tính chất trên, nhà quản trị kinh doanh phải là người có năng lực toàn diện. Họ phải có trình độ cao về nhận thức về tư duy, có kiến thức sâu rộng về nhiêu lĩnh vực nhất là khoa học quản lý, đời sống tâm lý xã hội, tâm lý tập thể, nhất là tâm lý con người. Nhà quản trị phải có năng lực chuyên môn cũng như có các năng lực chung về giao tiếp, xã giao và năng lực quản lý, phải hiểu người nhưng cũng phải thực hiểu mình, thấy được chỗ mạnh, chỗ yếu, cái đúng, cái sai của mình, luôn tự rèn luyện, vươn lên để lãnh đạo tập thể ngày càng có hiệu quà hơn.

T Cơ cấu hoạt động quản lý

- Hoạt động quản trị kinh doanh là hoạt động tâm lý xã hội trong công tác quản trị, nhà quản trị luôn phải xây dựng các mối quan hệ giữa người với người, giải quỵết các vấn đề tâm lý xã hội như tâm lý trong các nhóm, trong tập thể, đặc biệt là các vấn đề tâm lý giao tiếp. Nhà quản trị luôn phải cư xử với nhiều đối tượng khác nhau (cấp trên, cấp dưới, đồng nghiệp), luôn phải chú ý đến các hoạt động giao tiếp, giao tiếp với nhiều tầng lớp và các tổ chức xã hội ... Nhà quản trị luôn phải tác động vào tâm lý của mọi người, của xã hội, phải nắm được và giải quyết các vấn đề tâm tư nguyện vọng của cấp dưới, tâm trạng, tình cảm của tập thể, dư luận, tin đồn trong tập thể ngoài xã hội và nhiều vấn đề tâm lý xã hội phức tạp khác.

- Hoạt động quản trị là hoạt động tiếp cận với các vấn đề khoa học kỹ thuật mới. Trong hoạt động của mình, nhà quản trị luôn phải giải quyêt các vân đề khoa học kỹ thuật trong các lĩnh vực chuyên môn, lĩnh vực quản lý, phải nắm được các phát minh khoa học mới nhất về nhiều lĩnh vực liên quan như: Quy trình sản xuất, trang thiêt bị hiện đại, nguyên liệu, nhiên liệu...tương ứng với lĩnh vực quản trị cùa mình. Nhất là trong quản trị kinh doanh hiện đại, việc nắm vững và vận dụng kịp thời các vấn đề khoa học kỹ thuật mới (đặc biệt là tin học, thống kê, quản trị, và các khoa học chuyên môn) sẽ quyết định hiệu quả của công tác quản lý.

- Hoạt động quản lý bị chi phối mạnh mẽ bởi yếu tố thời gian. Nhà quản trị phải quyết định vấn đề một cách nhanh chóng kịp thời trước một tình huống cụ thể nào đó. Có khi nhà quản lý không có thời gian để suy nghĩ mà phải quyết định ngay lập tức, nếu chậm sẽ gây quả nghiêm trọng. Hoạt động quản lý luôn đòi hỏi tính kế hoạch cao trong công việc để đảm bảo sự đồng bộ và phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên, các bộ phận tập thể.

- Hoạt động quản lý là hoạt động tư duy sáng tạo. Trong hoạt động quản lý nhà quản lý phải xây dựng kế hoạch hoạt động, đề ra nhiệm vụ mới, trước mọi tình huống nảy sinh phải tìm cách giải quyết thích hợp...Nhà quản lý luôn luôn phải tiếp xúc và giải quyết nhiều vấn đề thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau của cuộc sống, luôn phải tiếp xúc với cái mới, cái biến động và những yếu tố phức tạp đa dạng của đơn vị, của xã hội, của khoa học ky thuật. Hoạt động quản lý là hoạt động trí tuệ căng thăng và phức tạp.

    Câu 2: Anh chị hãy phân tích vai trò và ý nghĩa của tâm lý quản lý? Từ đó liên hệ đến vận dụng để nâng cao hiệu quả quản lý?

T Vai trò của tâm lý học quản lý:

- Về mặt lý thuyết tâm lý học quản lý giúp các nhà quản lý có được một hệ thống lý luận và nhận thức được các quy luật chung nhất trong việc quản lý con người trong đối nhân xử thế khi quản lý và lãnh đạo quần chúng. Mặt khác, nó còn giúp các nhà lãnh đạo tránh được những sai lầm trong tuyển chọn cán bộ, trong ứng xử, trong giao tiếp, trong họach định chính sách và kế họach quản lý.

- Về mặt thực tiễn và ứng dụng, tâm lý học quản lý đã mang lại nhiều lợi ích cho công tác quản lý, tạo ra năng suất và hiệu quả lao động cao hơn, làm cho xã hội ngày càng văn minh và tiến bộ hơn.

T Ýnghĩa của tâm lý học quản lý:

- Thứ nhất, Hiện nay do tác động của cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại đặc biệt là công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ nguyên vật liệu, công nghệ năng lượng ... nền kinh thế giới đang biến đổi sâu sắc, mạnh mẽ về cơ cấu, chức năng và phương thức hoạt động, là một bước ngoặt lịch sử có ý nghĩa trọng đại đưa nền kinh tế toàn cầu từ kinh tế công nghiệp sang kinh tế tri thức, nền văn minh loài người từ văn minh công nghiệp sang văn minh trí tuệ.

- Thứ hai ở bất cứ nền kinh tế nào, nền văn minh nào, bắt cứ ngành nghề nào, hễ đã có con người, người chi huy hay người thực hiện, người phục vụ hay người được phục vụ ...thì hiệu quả hoạt động của ngành ấy tất yếu phụ thuộc vào những yếu tố tâm lý, thể chất của mỗi cá nhân với tư cách là một thành viên của một tập thể nhất định.

- Thứ ba, tâm lý của con người là một dạng đặc biệt và là dạng cao nhất của sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc và não người. Hoạt động phản ánh có có thức đó thể hiện ở các quá trình tâm lý và trạng thái tâm lý như quá trình nhận thức, tình cảm, ý chí và các thuộc tính tâm lý như các phẩm chất, năng lực của cá nhân, thường gọi là “ý thức”, “nhu cầu”,  “động cơ”, “sở thích”, “ước mơ”, “thái độ”, “tác phong”... Khi gắn bó với một cá nhân cụ thể riêng biệt hay với nhiều cá nhân thuộc một nhóm, một tập thể nhất định thì đó chính lả hiện trạng tâm lý - tâm lý của cá nhân và tâm lý xã hội.

- Thứ tư, trí thông minh, óc sáng tạo, năng khiếu, tính cách, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng, sự kiên trì, xúc cảm, yêu lao động, say mê âm nhạc, hội họa... chính là nội dung tâm lý cùa con người. Như vậy nếu khái niệm tâm lý học được hiểu một cách đầy đủ thì vai trò vị trí của tâm lý học đối với đời sống xã hội nói chung và đối với hoạt động quản lý, lãnh đạo nói riêng cũng sẽ được nhận thức một cách đủng.

 Đề làm rõ điều này, ta có thể lấy một ví dụ khi tham quan một xí nghiệp hiện đại, được tự động hóa cao độ, chỉ thấy người làm việc bấm nút và quá trình sản xuất đều do máy thực hiện thì người ta đã bị các thiết bị hiện đại lôi cuốn sự chú ý, ít ai nghĩ đến vẩn đề “tâm lý” ở đây. Thực ra tâm lý học kỹ thuật đã chỉ rõ ràng việc chế tạo các máy móc thiết bị cho đến hệ thống điều khiển điện từ phức tạp của nhà máy đó đều đã tính đến nhừng yêu cầu tâm lý của người sử dụng, điều khiển.

- Mặt khác, chính quá trình chế tạo hệ thống kỹ thuật tự động đã bao hàm hoạt động tâm lý. Đó là hoạt động sáng tạo, năng lực sáng tạo (tư duy, trí tuệ) là sự say mê, nhiệt tình sáng tạo (tình cảm) là nghị lực vượt qua nhiều khó khăn, trong sáng tạo (ý chí)... của các nhà khoa học, kỹ sư, công nhân nhà máy đó. Vì vậy các nhà lãnh đạo, chỉ đạo sản xuất cần phải có những hiểu biết thông thường về tâm lý học kỹ thuật, tâm lý học lao động.

- Thứ năm, trong những năm gần đây, cùng với sự trưởng thành của tâm lý học đại cương, tâm lý học sư phạm, tâm lý học lao động, tâm lý học trẻ em, tâm lý học quân sự ...là sự hình thành và phát triển một loạt các ngành tâm lý học lý thuyết, thực nghiệm và ứng dụng như: tâm lý học nhân cách, tâm lý học xã hội, tâm lý học kỹ thuật, tâm lý học sản xuất, tâm lý học thể thao, tâm lý học quản lý...Muốn quản lý, lãnh đạo tốt cần phải nắm vững tâm lý, tâm lý cá nhân và tâm lý tập thể, nhưng đề nắm vững tâm lý tập thể và tâm lý cá nhân cần phải có tri thức về tâm lý đại cương làm cơ sở. Tùy theo yêu cầu công việc, nhà quản lý, lãnh đạo cần phải có tri thức tâm lý học cần thiết.

T  Liên hệ vận dụng để nâng cao hiệu quả quản lý:

- Vận dụng tâm lý học trong công tẩc quản lý nhân sự: Thực chất là vận dụng tâm lý học trong việc tổ chức, sử dụng đánh giá, điều khiển con người. Các tri thức về tâm lý học giúp các nhà quản lý hiểu biết về năng lực, sở trường, tính cách, đạo đức, sức khỏe ... của con người. Từ đó có sự phân công hợp lý, phát huy thế mạnh của mỗi cá nhân, tạo năng suất lao động cao và tạo điều kiện phát triền con người. Ngoài ra tâm lý học quản lý cỏn gỉúp cho việc tuyền dụng nhân viên phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp.

- Vận dụng tâm lý học trong việc hoàn thiện các quy trình sản xuất, cải tiến các thao tác lao động: Trong lĩnh vực này tâm lý học giúp các nhà quản lý giải quyết mối quan hệ giữa con người và máy móc. Con người phải học cách sử dụng, điều khiển máy móc đồng thời con người phải chế tạo, cải tiến máy móc cho phù hợp với đặc điểm lâm sinh lý của con người đề đạt hiệu quả làm việc tốt nhất. Việc đưa ra các yếu tố thẩm mỹ vào môi trường sản xuất, kinh doanh như màu sắc âm nhạc...tạo nên tâm trạng thỏai mái, nhẹ nhàng, giảm mệt mỏi, căng thẳng cho người lao động.

- Vận dụng tâm lý học trong việc giải quyết những vắn để tâm lý học xã hội trong tập thể lao động:  Mối quan hệ giữa các nhóm các phòng ban trong doanh nghiệp, xây dựng bầu không khí tâm lý tốt đẹp, lành mạnh của tập thể, dư luận tập thể, truyền thống của doanh nghiệp, ngăn chặn và xử lý kịp thời các mâu thuẩn và xung đột xảy ra trong tập thề nếu có ...

- Vận dụng tâm lý học để hoàn thiện nhân cách, năng lực quản lý bộ máy quản lý doanh nghiệp và của bản thân người lãnh đạo: Nhân cách con người quản lý ảnh hưởng quan trọng đến hoạt động quản lý, tâm lý học nêu ra những phẩm chất và năng lực cần thiết giúp các nhà lãnh đạo dựa vào đó để hoàn thiện mình hơn. Các vẩn đề uy tin, phong cách của người lãnh đạo...và các vấn đề khác có thể giúp các nhà Lãnh đạo tránh được sai lầm trong quan hệ người với người.

 Câu 3: Tâm lý quản trị kinh doanh là gì?  Hãy phân tích tác dụng của tâm lý quản trị kinh doanh thương mại? Nếu anh chị là nhà quản trị doanh nghiệp cần lưu ý những vấn đề gì trong quá trình điều hành hoạt động kinh danh của doanh nghiệp?

T Tâm lý học quản trị kinh doanh: là một môn khoa học chuyên ngành được ứng dụng
vào hoạt động quản trị kinh doanh như một nghệ thuật tác động vào tính tích cực của người
lao động, thúc đẩy họ làm việc vừa vì lợi ích của cá nhân vừa vì lợi ích của toàn xã hội tạo
nên bầu không khí tâm lý vui tươi đoàn kết trong doanh nghiệp.

T Tác dụng của tâm lý quản trị kinh doanh thương mại:

-  Thứ nhất là việc ứng dụng tâm lý trong hoạt động KDTM giúp cho nhà Quản trị biết người, biết mình để thành đạt trong kinh doanh.

+ Biết người:

 ~> Có nghĩa là biết được nhu cầu, sở thích, thị hiếu, tâm trạng, thái độ, tính cách của khách hàng để định hướng, điều chỉnh và điều khiển hoạt động sản xuât kinh doanh (SXKD) nhằm đáp ứng tối đa nhu cầu, mong muốn của khách hàng, chiếm ưu thế cạnh tranh trên thương trường.

~> Hiểu rõ mặt mạnh hay yếu của đối thủ cạnh tranh, tình trạng cạnh tranh trên thị trường, những thay đổi của môi trường kinh doanh có thể tạo ra cơ hội hoặc nguy cơ cho doanh nghiệp (DN)... để có thể đề ra mục tiêu, chiến lược            kinh doanh   đúng hưởng.

+ Biết mình:

—> Có nghĩa là nhà Quản trị kinh doanh phải đánnh giá đúng về sản phẩm của mình, khả

năng, sở trường của đội ngũ người lao động và tiềm năng của DN... để từ đó không ngừng hoàn thiện sản phẩm, luôn cải tiến sản phầm đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

+> Nhà QT phải nhận biết được mặt mạnh, mặt yếu của mình, từ đó nên làm gì để hoạt động SXKD của DN được tiến hành một cách thuận lợi, đạt dược mục tiêu đã đề ra.

-Thứ hai là việc vận dụng khoa học tâm lý trong QTKDTM còn giúp cho nhà QT giải quyết tốt những vấn đề liên quan đến người lao động như: tuyển dụng, bồi dưỡng, bố trí sử dụng, tạo cơ hội thăng tiến của nhân viên biết xây dựng văn hóa DN...